دعاوی کیفری

۲۱

شهریور

یکی از پیچیده‌ترین و تخصصی‌ترین دعاوی که در دادگاه مطرح می‌شود، دعاوی کیفری است. هرگاه پای دعاوی کیفری در میان باشد، یعنی سروکارمان با شاکی، متهم، طرح شکایت کیفری و مجازات کیفری است. دعاویِ کیفری تفاوت بسیاری با دعاوی حقوقی از لحاظ طرح دعوا، مرجع صالح رسیدگی، آثار و نتایج حاصله از آن و… دارند. گروه وکلای پارسیان در این نوشتار سعی دارد، شما را با انواع دعاوی کیفری و نکات مهم آن، بیشتر آشنا کند. تا آخر این مقاله همراه ما باشید.

دعوای کیفری چیست و چه موقع مطرح می‌شود؟

هرگاه شخصی، مرتکب عمل یا ترک عملی شود که قانون آن را جرم می‌پندارد و برای آن مجازاتی در نظر گرفته است، یک دعوای کیفری مطرح است. دعاوی کیفری در حقیقت جزئی از حقوق جزا محسوب می‌شوند. شخصی که در پی اقامه دعواست، ابتدا باید تشخیص دهد، دعوا یک دعوای کیفری است یا حقوقی. چرا که طرح این دو دعوا در دادگاه با یکدیگر تفاوت اساسی دارند.

کدام دعاوی، کیفری به حساب می‌آیند؟

اگر بخواهیم، دعاوی کیفری را بصورت موردی برشماریم؛ دعاوی جعل، قتل (عمد وغیرعمد)، کلاهبرداری، خیانت درامانت، توهین، سرقت، روابط نامشروع، افترا، تهدید، قمار، ربا، آدم ربایی، سقط جنین، سرقت رایانه‌ای و… جز دعاویِ کیفری هستند. هرگونه جرایمی که علیه امنیت و آسایش جامعه یا علیه اشخاص یا اموال آنان قرار بگیرد، دعوای کیفری به حساب می‌آید.

برای رسیدگی به دعاوی کیفری، چه مراحلی باید طی شود؟

پس از آنکه جرمی اتفاق بیفتد که در زمره دعاوی کیفری باشد، شخص شاکی ابتدا باید به دادسرا مراجعه کرده و شکایت خود را مطرح کند، پس از طرح شکایت در دادسرا، شکایت تعقیب می‌شود و تحقیقات مقدماتی لازم در دادسرا انجام می‌گردد. سپس در صورت صلاحدید دادسرا قرار مجرمیت و کیفرخواست صادر میشود. حال نوبت به رسیدگی در دادگاه فرا می‌رسد. در دعاوی کیفری، امکان واخواهی نسبت به رأی وجود دارد. 

دعاوی کیفری

 نکات مهم در خصوص دعوای کیفری:

۱- برای طرح دعوای کیفری، در ابتدا نیاز به طرح شکایت کیفری می‌باشد که به آن اصطلاحا شکوائیه گفته می‌شود. شکوائیه، معمولاً در برگه‌های معمولی نوشته می‌شود. البته فرم‌های مخصوص شکوائیه نیز در دادگاه وجود دارد.

۲- برای طرح شکایات کیفری حتما لازم است، هزینه دادرسی پرداخت شود. هزینه دادرسی در تمامی دعاوی کیفری معمولا برابر است.

۳- در دعوای کیفری، به شخصی که مدعی می‌باشد و طرح شکایت می‌کند، شاکی و به شخص مقابل، مشتکی‌عنه یا متهم می‌گویند.

۴- جهت طرح شکایت کیفری، ابتدا معمولا باید به دادسرا مراجعه شود.

۵- مرجع قضایی صالح در طرح دعوای کیفری، دادسرای محل وقوع جرم می‌باشد.

۶- در بعضی از دعاوی کیفری علاوه بر جبران ضرر طرف مقابل، مجازات قانونی برای مجرم پیش‌بینی شده است؛ مانند جرم کلاهبرداری و در بعضی از دعاویِ کیفری دیگر، جبران ضرر و زیان شاکی باید جداگانه با تقدیم دادخواست مطالبه شود؛ مانند جرم خیانت در امانت.

۷- قانون حاکم بر دعاویِ کیفری، قوانین آیین دادرسی کیفری می‌باشد.

۸- در بعضی دعاویِ کیفری حتی اگر شاکی هم شکایت خود را مسترد دارد، باز هم پرونده بسته نخواهد شد. مانند دعاوی قتل و زنا.

۹- در دعاویِ کیفری، اگر مشتکی‌عنه پس از آنکه احضاریه به دستش رسید، در موعد مشخص به دادگاه مراجعه نکند، وی جلب خواهد شد.

۱۰- دعاویِ کیفری معمولا پیچیدگی و حساسیت‌های بسیاری دارند که حتما لازم است از وکیل دادگستری و متخصص در این زمینه استفاده شود.

موضوعاتی که هم حقوقیست هم کیفری!

 همان‌طور که گفته شد، دعاوی می‌تواند حقوقی یا کیفری باشد؛ اما خالی از لطف نیست، بدانید که بعضی موضوعات وجود دارند که هم می‌توان برای آن دعوای حقوقی مطرح کرد، هم کیفری. در این گونه موضوعات، شخص مدعی هر یک از انواع دعاوی که مایل باشد را می‌تواند، پیگیری کند. به طور مثال: صدور چک بلامحل، جز دعاوی است که هم می‌توان از راه حقوقی و هم کیفری مطرح نمود.

و در نهایت…

 در این نوشتار تا حد ممکن سعی شد، انواع دعاویِ کیفری و نکات مهم آن شرح داده شود. دعاوی کیفری برای امنیت جامعه و سلامت جان و مال مردم وجود دارد؛ مبحث حساس و پیچیده‌ای به شمار می‌آید. اگر در این خصوص با مشکل برخوردید، بد نیست مشکل خود را با وکلا، کارشناسان و مشاوران حقوقی که متخصص و خبره در این زمینه هستند، در میان بگذارید.