جعل اسناد

جرم جعل اسناد و مجازات آن

جعل در لغت عبارت است از دگرگون کردن، منقلب کردن، ساختن و ایجاد کردن. جعل در تعریف حقوقی عبارت است از; ساختن نوشته یا سند، ساختن مهر یا امضاء اشخاص اعم از رسمی یا غیر رسمی، ایجاد تغییر بر اسناد که دارای انواع گوناگونی است و گروه وکلای پارسیان در این نوشتار به تشریح آنها می‌پردازد و نکات حقوقی جرم جعل اسناد را به طور کامل توضیح میدهد. افزودن یک نوشته به نوشته دیگر، استفاده از مهر دیگری بدون دریافت اجازه از صاحب مهر، تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی آن.

بررسی جرم جعل اسناد از دیدگاه حقوقی:

 ۱-ساختن نوشته یا سند: سند یک نوشته ای است که در مقام دعوا یا دفاع قابل استناد است. سند میتواند به صورت رسمی یا غیر رسمی باشد.

با توجه به قانون، نوشته محدود است به اوراق کاغذی. از این جهت شبیه سازی و یا دگرگونی متقلبانه در برنامه های رایانه ای تابلو نقاشی یا نقشه مهندسی از حیطه ی قانون خارج است.

  ۲-ساختن مهر یا امضاء اشخاص رسمی و غیر رسمی: امضاء عبارت است از علامتی که فرد در زیر سند یا یک نوشته به منظور تأیید درست بودن آن نوشته از خود باقی میگذارد.

نکته ای که لازم است بدان اشاره شود این است که:

اگر فردی در زیر یک نامه ای که به نام شخص دیگری است با گذاشتن جمله ی ((از طرف)) در برابر نام او، امضای خودش را درج نماید فقط به منظور آن که آن شخص اختیار امضاء کردن نوشته را بدو نداده، جعل صورت نگرفته است، زیرا در آن نوشته دخل و تصرفی ضمن امضاء واقع نشده است.

                                                        “ساختن اثر انگشت فرد دیگر در زمره جرم جعل قرار میگیرد”

در جرم جعل مهر یا امضاء چه میزان شباهت لازم است؟

با توجه به آنچه که قانونگذار بیان نموده است میتوان چنین گفت که جعل عبارت است از آن حد از شباهتی که موجب فریب افراد شود تا آن را به جای اصل تصور نماید. از این جهت آن حد از به اشتباه انداختن شرط است نه شباهت کامل مهر یا امضاء. گاه ممکن است مهر یا امضاء هیچ شباهتی با اصل نداشته باشد ولیکن آنچه که شرط است به اشتباه انداختن افراد معمولی است. آنچه که بیان شد مربوط به اسناد و نوشته ها است زیرا در اسکناس اعم از اسکناس رایج داخلی و خارجی میزان شباهت امضاء و مهر به اصل شرط است زیرا در صورت عدم شباهت به اشتباه انداختن افراد نیز غیر ممکن است.

    ۱-ایجاد تغییر بر اسناد با عنایت بر یکی از روش های زیر:

خراشیدن:  محو کردن قسمتی از حرف های کلمه با یک اشیاء نوک تیز همچون تیغ.

تراشیدن: محو کردن تمام یک کلمه با یک اشیاء نوک تیز همچون تیغ.

قلم بردن: ایجاد حالاتی تحت عنوان ناخوانا کردن بخشی از سند بدون آنکه بخش دیگری به سند اضافه گردد.

الحاق: الحاق به معنای اضافه کردن است. مانند اضافه کردن یک عدد به اسناد رسمی یا غیر رسمی.

محو کردن: از بین بردن قسمتی از سند با یک اشیاء پاک کننده.

سیاه کردن: ایجاد حالاتی تحت عنوان ناخوانا کردن بخشی از سند، برای نمونه استفاده از جوهر به منظور ناخوانا کردن.

اثبات: سندی را از حالت باطل شدن خارج کردن.

   ۲-افزودن یک نوشته به نوشته دیگر: عبارت است از حالتی که بخش هایی از یک نوشته به نوشته دیگر افزوده شود به گونه ای که به نوشته واحد تبدیل گردد.

   ۳-استفاده از مهر دیگری بدون دریافت اجازه از صاحب مهر: استفاده از مهر شخص دیگر و درج آن در زیر نوشته یا سند بدون دریافت اجازه از صاحب مهر.

   ۴-تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی آن:

مثال اول:

آقای محمدی تاریخ چکی را که ۲۲/۵/۱۳۹۹ صادر گردیده و به دلیل شمول مرور زمان شش ماهه دریافت وجه را از دست داده است تاریخ چک را جلو انداخته است.

 

جعل اسناد

 

تبدیل تاریخ چک به ۲۲/۷/۱۳۹۹.

تقدیم تاریخ سند رسمی نسبت به تاریخ حقیقی سند.

مثال دوم:

آقای محمدی تاریخ یک مبایعه نامه را که قبل از تاریخ حکم ممنوع المعامله بودن او و مصادره تمام اموال او توسط دادگاه صادر گردیده از تاریخ ۲۲/۵/۱۳۹۹ به تاریخ ۲۲/۳/۱۳۹۹ تبدیل کرده است.

موضوع جعل: موضوع جعل میتواند سند یا نوشته رسمی یا غیر رسمی باشد و نیز سایر اشیاء مذکور در قانون اعم از: منگنه، تمبر، علامات اداره های مختلف، مهر، اسکناس، امضاء میباشد.

نکته:

جعل در چیزی قابل تصور است که خود آن ساختگی نباشد برای نمونه جعل در یک سند مجعول، جعل محسوب نمیگردد.

مجازات جعل:

به طور مطلق نمیتوان میزان مجازات معینی را برای جرم جعل بیان نمود. از جهت دیگر نمیتوان مجازات تعزیری درجه خاصی را برای جرم جعل بیان نمود. زیرا در تعیین درجه مجازات تعزیری باید به نوع جرم جعل توجه نمود.

۱-مجازات جعل احکام، امضاء، مهر، فرمان یا دستخط مقامات دولتی:

هر فردی که احکام، امضاء، مهر، فرمان یا دستخط مقام رهبری و یا رؤسای قوای سه گانه را با عنایت بر اعتبار مقام آن اشخاص جعل کند به حبس از سه تا پانزده سال محکوم خواهد شد. به عبارتی لزوم جعل به اعتبار مقام آن اشخاص بستگی دارد. هر فردی که احکام، امضاء، مهر یا دستخط معاون اول رئیس جمهور یا وزراء از حیث مقام رسمی آن افراد، جعل کند علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد.

و از سوی دیگر، هر فردی که مهر یا امضای اعضای شورای نگهبان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نمایندگان مجلس خبرگان رهبری قضات و در نهایت رؤسا (کارمندان و مسئولین دولتی) از حیث مقام رسمی آن افراد، جعل کند علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد.

۲-مجازات جعل مهر، تمبر، منگنه، علائم شرکتها و مؤسسات دولتی، نهادهای عمومی غیر دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، شرکتهای دولتی یا شرکتهای غیر دولتی:

جعل مهر یا علامت نهادهای دولتی با توجه به قانون مجازات اسلامی علاوه بر جبران خسارت وارده یک تا ده سال حبس به همراه خواهد داشت. جعل مهر یا علامت نهادهای عمومی غیر دولتی با توجه به قانون مجازات اسلامی علاوه بر جبران خسارت وارده شش ماه تا سه سال حبس به همراه خواهد داشت. جعل مهر یا علامت شرکتها و تجارت خانه های غیر دولتی با توجه به قانون مجازات اسلامی علاوه بر جبران خسارت وارده سه ماه تا دو سال حبس به همراه خواهد داشت.

۳-مجازات جعل حکم دادگاه ها، اسناد و حواله های صادره از خزانه دولتی و منگنه در نهایت تعیین کننده عیار طلا و نقره:

جعل حکم دادگاه ها، اسناد و حواله های صادره از خزانه دولتی و منگنه در نهایت تعیین کننده عیار طلا و نقره علاوه بر جبران خسارت وارده یک تا ده سال حبس به همراه خواهد داشت.

۴-مجازات جعل اسکناس رایج داخلی و خارجی یا مدارک بانکی، اوراق بهادار و حواله های صادره از خزانه:

مجازات جعل اسکناس رایج داخلی با قصد مبارزه با نظام یا عضویت داشتن در باند اعدام است. مجازات جعل اسکناس داخلی و خارجی منتهی به اخلال در نظام پولی و ارزی کشور به قصد ضربه زدن به نظام یا به قصد مقابله با نظام یا با علم به مؤثر بودن اقدام در مقابله با نظام اعدام (مفسد فی الارض) است.

مجازات جعل اسکناس رایج داخلی و خارجی منتهی به اخلال در نظام پولی و ارزی کشور بدون قصد ضربه زدن به نظام یا بدون قصد مقابله با نظام یا بدون علم به مؤثر بودن اقدام در مقابله با نظام حبس از پنج تا بیست سال است. مجازات جعل اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا سایر اسناد بانکی خارج از حالات فوق حبس از یک تا ده سال است.

۵-مجازات جعل در اسناد و نوشته های غیر رسمی:

هر فردی که اسناد یا نوشته های غیر رسمی را جعل کند علاوه بر جبران خسارت وارده به شش ماه تا دو سال حبس یا جزای نقدی از سه تا دوازده میلیون ریال محکوم خواهد شد.

۶-مجازات جعل در اسناد و نوشته های رسمی:

جعل مادی اسناد رسمی توسط کارمندان دولت در اجرای وظایف خود دارای یک تا پنج سال حبس یا جزای نقدی از شش تا سی میلیون ریال میباشد.

جعل مادی اسناد رسمی توسط افراد عادی دارای شش ماه تا سه سال حبس یا جزای نقدی از سه تا هجده میلیون ریال میباشد.

جعل معنوی اسناد رسمی توسط کارمندان دولت در اسناد راجع به وظایفشان دارای یک تا پنج سال حبس یا جزای نقدی از شش تا سی میلیون ریال میباشد.

 

مجازات جعل اسناد

 

۷-مجازات جعل مدرک تحصیلی:

جعل مدارک تحصیلی پایین تر (دیپلم)، مدارک حوزوی، مدارک مؤسسات کمک آموزشی، مدارک مؤسسات زبان های خارجی، در شمول جرم جعل اسناد عادی وارد خواهد شد.

تشدید مجازات جرم جعل مدرک تحصیلی:

مرتکب از کارکنان وزارتخانه ها، سازمانها و مؤسسات وابسته به دولت یا شهرداری ها یا نهادهای انقلاب اسلامی باشد که به نحوی از انحاء در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم میگردد.

صرف نظر از اینکه از سمت خود سوء استفاده کرده باشد یا خیر.

۸-مجازات جعل گواهی پزشکی و صدور گواهی بر خلاف واقع:

هر فردی که به منظور معافیت خود و دیگری از خدمت دولت یا نظام وظیفه یا به منظور تقدیم به دادگاه گواهی پزشک را جعل کند به حبس از شش ماه تا یک سال و یا به جزای نقدی از سه تا شش میلیون ریال محکوم خواهد شد.

مجازات پزشک مرتکب جعل گواهینامه خلاف واقع:

جاعل بدون دریافت مال یا وجه به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از سه تا دوازده میلیون ریال محکوم خواهد شد. جاعل با دریافت مال یا وجه مجازات ارتشاء و استرداد و ضبط مال یا وجه به عنوان جریمه به همراه خواهد داشت.

۹-مجازات عکس برداری از اوراق و مدارک:

عکس برداری از اوراق مدارک، همچون کارت شناسایی، اوراق هویت شخصی و مدارک دولتی و عمومی و سایر مدارک که بدان شبیه است علاوه بر جبران خسارت وارده دارای حبس از شش ماه تا دو سال و یا جزای نقدی از سه تا هجده میلیون ریال خواهد بود.

۱۰-مجازات شرکت در آزمون به جای شخصی دیگر و یا شرکت دادن شخصی دیگر به جای خود در آزمون:

مجازات شرکت در آزمون به جای شخصی دیگر و یا شرکت دادن شخصی دیگر به جای خود در آزمون اعم از کنکور ورودی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، دانش سراها و غیره علاوه بر مجازات اداری و انتظامی هم مرتکب و هم داوطلب به دویست هزار ریال تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

در نهایت:

جعل یکی از جرایم کیفری است، جرایم کیفری علاوه بر مجازات های در نظر گرفته شده در قانون حبس را نیز در بر میگیرد. میزان مجازات های جعل با استناد به جعل صورت گرفته متفاوت میباشد. در طول مقاله سعی نمودیم به انواع جرم جعل اسناد اشاره نماییم. در صورت وقوع جرم جعل بهتر است پیش از هر گونه اقدامی با یک وکیل پایه یک دادگستری که دارای اطلاعات لازم میباشد مشورت حاصل فرمایید.

 

دیدگاه شما:

نوشته های مرتبط

طلاق و مهریه

۲۹

مهر
خانواده

مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه چه تفاوتی دارد؟

اولین کلمه ای که در تمامی دعاوی خانواده و مخصوصا وقتی بحث مهریه به میان می آید، گرفتن مهریه یا بخشیدن مهریه است! مهریه یکی از حقوق مالی زن در نظام خانواده است که مرد در هنگام ازدواج، از مال […]

حضانت کودک، حضانت طلاق، قوانین حضانت طلاق

۱۱

مرداد
خانواده

حضانت اطفال پس از طلاق با کیست؟

معنی حضانت در لغت حضانت در لغت به معنای ولی، سرپرست، در کنار گرفتن، پرورش دادن، تربیت کردن است! حال به دو صورت حضانت صورت میگیرد! حضانت از طرف مادر و حضانت از طرف پدر! خب حضانت در طول زندگی[…]

وظایف مشاور حقوقی در شرکت

۰۵

اردیبهشت
حقوقی

مهم ترین وظایف مشاور حقوقی در شرکت چیست؟

وظایف مشاور حقوقی در شرکت ها در ارائه مشاوره حقوقی به صاحبان مشاغل در مورد موضوعاتی که بر مشاغل تأثیر می گذارد ، مانند مالیات ، معاملات تجاری و حقوق مالکیت معنوی ، تمرکز دارد. همچنین ممکن است مشاوره حقوقی[…]