انواع وکالت در دعاوی

وکالت در دعاوی و انواع وکالت در دعاوی

وکالت در دعاوی چیست؟

بنا بر تعیین قانون اساسی، هر شخص میتواند وکیل برای رسیدگی به حق و حقوق در طرفین دعوا (وکالت در دعاوی) و رفع اتهام در همه دادگاه ها انتخاب کند و اگر نداشته باشند، باید برای آنها امکانات تعیین وکیل به عنوان حق قانونی خود استفاده نمایند و در صورتی که هزینه یا مبلغ گرفتن وکیل بر شخص مقدور نباشد، در اینصورت از طرف دادگاه دادرسی موردنظر، وکیلی با عنوان وکیل معاضدتی برای فرد انتخاب میشود. همه وکلای دادگستری موظف هستند همه ساله در سه دعوای مدنی بعنوان کمک معاضدت شرکت و قبول نمایند. در ادامه با انواع وکالت در دعاوی نبز آشنا خواهید شد.

توجه : اگر دادگاهی درخواست یا گرفتن وکیل برای متهم را سلب نماید، حکم صادره فاقد ارزش و اعتبار قانونی است و قابلیت ارجاع به دادگستری کل را دارد.

توجه : دادگاه های نظامی ویژه اشخاص نظامی و دادگاه های روحانیت هم ویژه اشخاص روحانی صورت میگیرد.

فرق وکالت دعاوی با وکالت مدنی

وکالت دعاوی با وکالت مدنی کمی متفاوت است، در وکالت دعاوی وکیل باید دارای پروانه وکالت باشد و تفویض اختیار به شخص برای رجوع به دادگاه و دفاع از حق آن است ولی در وکالت مدنی، طرفین در دفتر اسناد رسمی حضور میابند و وکالت نامه را به صورت رسمی مینوسند و وکیل در همان حوزه اختیاراتی که به آن داده میشود میتواند اقدام نماید.

وکیل معاضدتی کیست و حق دریافت چه هزینه ای دارد؟

وکیل معاضدتی ویژه اشخاصی است که توانایی گرفتن وکیل را ندارند، هیچ مبلغی به عنوان حق المشاوره، حق وکالت و غیره را نمیگیرند. هزینه تمبر دادرسی بر عهده موکل است.

چه تعداد وکیل در دعاوی مدنی میتوان گرفت؟

هریک از طرفین دعوا اجازه دارند حداکثر تا دو نفر وکیل به دادگاه معرفی کنند.

اگر وکالت در خارج از ایران داده شده باشد، این وکالت رسمی است یا خیر؟

بله، در صورتی که وکالت نامه به گواهی یکی از مامورین سیاسی یا کنسولی جمهوری اسلامی ایران تایید شود.

اگر وکالت خارج از ایران فاقد کنسولگری یا مامورین سیاسی باشد، وکالت به چه صورت انجام میپذیرد؟

توسط وزارت دادگستری باهمکاری وزارت امور خارجه ظرف مدت سه ماه تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه میرسد.

اگر موکل در زندان باشد، مراتب صورت جلسه محاکمه به چه صورت تایید میشود؟

رئیس زندان یا معاون او باید امضا یا اثر انگشت او را تأیید کنند.

وکالت در دادگاه‌هایی که به پرونده‌های مدنی رسیدگی می‌کنند شامل چه اختیاراتی در محاکمه است؟

همه به جز آنچه را که موکل استثنا کرده باشد.

چه اختیاراتی باید در متن وکالتنامه در اجرای امور دادرسی موکل تصریح گردد؟

وکالت راجع به اعتراض به رای، تجدیدنظر، فرجام خواهی و اعاده دادرسی _ مصالحه و سازش _ تعیین جاعل _ وکالت توکیل _ ارجاع دعوا به تعیین داوری _ دعوای خسارت_ ادعای جعل، انکار و تردید نسبت به سند طرف و استرداد سند _ ادعای اعسار _  انتخاب مصدق و کارشناس _ ورود شخص ثالث و دفاع _ دعوای متقابل و دفاع _ جلب شخص ثالث و دفاع _ استرداد دادخواست یا دعوا_ قبول یا رد سوگند.

چه مواردی در دادگاه های اجرا حقوق دادرسی قابل توکیل نیست؟

سوگند، شهادت، اقرار، لعان و ایلاء

چگونه در جریان امور دادرسی موکل میتواند وکیل خود را عزل نماید؟

بنابر ماده ۳۷ اجرای دادرسی، عزل وکیل مانع از جریان دادرسی نمیشود و عزل وکیل در صورتجلسه قید و به امضای موکل برسد.

توجه: طبق ماده ۳۸ اجرای دادرسی تا زمانی که عزل وکیل اطلاع رسانی نشود، وکیل قادر به اجرای حدود وکالت نسبت به موکل خود دارد.

طبق ماده ۳۹ اجرای دادرسی، اگر وکیل در اجرای دادرسی استعفا دهد، روند اجرای پرونده دادرسی به چه صورت است؟

در صورت استعفا، وظیفه دارد آن را به اطلاع موکل خود برساند و موکل میتواند درخواست حداکثر یکماه در تعویق دادرسی نماید.

موارد قانونی اجرای دادرسی

ماده ۴۰ اجرای دادرسی = فوت، عزل، ممنوع از کار، بازداشت یا حتی تعلیق از وکالت وکیل هیچگونه تاخیری در دادرسی ندارد و دادگاه مراتب ذکر شده را قید و با ذکر موارد به موکل اطلاع میدهد تا در موعد مقرر توسط خود شخص یا وکیل جدید برای ادای توضیح حاضر گردد.

ماده ۴۱ اجرای دادرسی = عذرخواهی عدم حضور وکیل در جلسه محاکمه میتواند تا جلسه بعدی محاکمه به تعویق بیفتد، دلایل عدم حضور وکیل که بصورت کتبا با استناد میتواند صورت پذیرد به شرح ذیل است.

۱- موارد خارج از اختیار وکیل.

۲- حوادث قهری نظیر سیل، زلزله.

۳- ابتلا به بیماری که مانع حرکت وی شود.

۴- فوت بستگان درجه اول.

ماده ۴۲  اجرای دادرسی = حضور وکیل در چند دادگاه! حضور الزامی وکیل در یکی از دادگاه ها به او این اجازه را میدهد تا به دادگاه های دیگر لایحه بفرستد و عدم حضور خود را اعلام نماید و یا درصورت داشتن حق توکیل، وکیل دیگری معرفی نماید .

ماده ۴۳ اجرای دادرسی = تعیین وکیل یا عزل وکیل باید زمانی اتفاق بیفتد که جلسه دادگاه به تاخیر نیفتد و موجب تجدید جلسه دادگاه نشود، به همین علت جلسه به دستور دادگاه تجدید نخواهد شد.

ماده ۴۴ اجرای دادرسی

وکالت دو وکیل! دادگاه درصورتی میتواند جلسه دادرسی را تجدید و به وقت دیگری موکول نماید که دو وکیل یا یکی از آنان عذر موجهی برای عدم حضور اعلام نموده باشد.

ماده ۴۵ اجرای دادرسی = حق تعیین وکیل برای وکیل سابق و استعفای وکیل! هرگاه پس از صدور رای یا در موقع ابلاغ رای وکیل استعفاء و از رویت و خواندن رای صادره امتناع ورزد، باید دادگاه رای را به موکل ابلاغ نماید در صورتی که این اقدام وکیل به ضرر و زیان موکل انجامد، وکیل مسئول است و مدیر دفتر دادگاه مکلف است بصورت کتبا به موکل اخطار نماید که شخصاً اقدام کرده یا وکیل جدید معرفی کند و یا اگر دادخواست ناقص باشد، نقص آن را برطرف نماید .

ماده ۴۶ اجرای دادرسی = ابلاغ دادنامه به وکیلی برای وکالت در آن دادگاه مجاز نباشد یا حق دادرسی در دادگاه ارجح را ندارد و یا حق توکیل ندارد، معتبر نخواهد بود .

ماده ۴۷ اجرای دادرسی = فوت، ممنوع از وکالت، ابطال وکالت بواسطه قوه قهریه بعد از ابلاغ رای و قبل از تمام شدن مهلت فرجام خواهی میتواند یک مهلت اعتراض از تاریخ ابلاغ رای به موکل صورت گیرد.

تبصره قانونی : اگر دفاعیه توسط وکیل به جریان افتد یا طرح دعوایی صورت پذیرد، وکیل حق وکالت در مرحله بالاتر را دارد. کلیه آرای صادره باید به وی ابلاغ گردد و مبداء مهلت ها و مواعد از تاریخ ابلاغ به وکیل محسوب می گردد.

انواع وکالت در دعاوی

وکالت ممکن است به طور مطلق و برای تمام امور موکل باشد یا مقید برای امر یا امور خاص، همینطور وکالت از جهت موضوع به دو نوع وکالت عام و وکالت خاص تقسیم میگردد، در واقع وکالت خاص در رابطه با یک یا چند کار معین می باشد که در متن وکالت نامه ذکر میشود ولی در وکالت عام، وکیل حق انجام مورد وکالت را درخصوص تمام اموال یا تمام امور موکل داراست و محدود به مال یا فعل معینی نمی باشد. ماهیت و شکل وکالت به سه نوع رسمی، عادی یا شفاهی تقسیم میگردد و اما مورد وکالت باید انجام اموری باشد که به موجب قانون در انحصار شخص نباشد، مثلا شخص ورشکسته که از دخالت در اموال ممنوع است، نمی‌تواند در مورد آن به دیگری وکالت دهد.

وکالت چیست؟ وکالت در لغت یعنی واگذاری یا تفویظ اختیارات ولی در واقع وکالت عقدی است که به واسطه آن تمامی امور محوله با قید شرایط به طرف دیگر برای انجام امور و رسیدگی حقوقی خود انتخاب مینماید. مورد وکالت نباید از مواردی باشد که قانون مباشرت شخص اصیل را ضروری بداند، مثل وکالت در قسم و سوگند.

وکالت در دعاوی خانواده

۱- وکالت معاضدتی در انواع وکالت در دعاوی

وکالتی مرتبط با موضوعات حقوقی برای ارجاع وکیل دادگستری از طریق کانون وکلا یا کارشناسان قوه قضاییه یا غیره صورت میگیرد.

۲- وکالت تسخیری در انواع وکالت در دعاوی

وکالت برای دفاع متهم از جرائم امور کیفری قصاص نفس، رجم، حبس ابد، اعدام برای شخص معرفی میشود. تعیین وکیل تسخیری برای موکل الزامی است جز در موارد خاص جرائم منافی عفت که متهم از حضور یا معرفی وکیل امتناع مینماید.

۳- وکالت مطالعه پرونده در انواع وکالت در دعاوی

افرادی که قصد اطلاع حقوقی از بررسی پرونده و روند دادرسی را دارند میتوانند وکالت مطالعه ای پرونده ای که زیر نظر وکلای دادگستری هستند استفاده نمیاد و یا اشخاصی که توان پرداخت حق وکالت در دفاع و پیگیری پرونده را ندارند میتوانند از حق انتخاب وکالت مورد نظر استفاده کنند.

۴- حق الوکاله وکیل در انواع وکالت در دعاوی

 چنانچه خواهان در پرونده حقوقی دارای وکیل باشد، حق الوکاله وکیل به موجب مواد ۵۱۵ و ۵۱۹ قوانین اجرای دادرسی دادگاه امور مدنی، از خوانده قابل مطالبه و در صورت وصول حق خواهان، خسارت دادرسی یا هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل از محکوم علیه طلب میگردد و هزینه داشتن وکیل برای خواهان محکوم له به صورت رایگان تمام خواهد شد.

۵-  وکالت تعینی در انواع وکالت در دعاوی

وکالتی است که فرد یا شخص به وکیل انتخابی خود یا تعینی ارجاع میدهد، وکیل میتواند وکیل پایه یک یا پایه دو دادگستری باشد.

۶- وکالت اشخاص حقوقی در انواع وکالت در دعاوی

اعطای وکالت به وکیل دادگستری نسبت به اقامه دعوی، دفاع و پیگیری امورات حقوقی از سوی شرکتهای خصوصی که در دادگاهها و دادسراها پذیرفته نیست.

۷- وکالت اتفاقی در انواع وکالت در دعاوی

افرادی که پرونده وکالت یا شغل مرتبط با وکیل دادگستری ندارند ولی معلومات کافی برای وکالت خویشاوندان نسبی و سببی خود تا درجه دوم از طبقه سوم وکالت را دارند، میتوانند وکالت اتفاقی را انتخاب کنند. امکان وکالت اتفاقی چند نوبت در سال به آنها داده میشود.

۸- وکالت اداری در انواع وکالت در دعاوی

افراد یا اشخاصی که توان و فرصت کافی برای انجام امورات خود در ادارات را ندارند میتوانند جهت بررسی روند امور اداری خود وکالت اداری درخواست کنند.

آیا برای اخذ ثمن یا وکالت در پرداخت مالیات یا قبض مبیع نیاز به وکیل دارد؟

موضوع وکالت دو جنبه مادی یا حقوقی دارد،وکالت در عقد نکاح یک امر حقوقی است، ولی وکالت در این مورد، مادی و تصرف مادی محسوب میگردد.

حدود اختیارات وکیل در اجرای قانون دادرسی

حدود اختیارات به سه بخش زیر تقسیم میشود.

مورد اول : حق داشتن وکیل برای متهم به جرم

در این مرحله حضور وکیل علیه دلایل غیر اصولی نسبت به متهم بی گناه و نا آگاه دفاع میکند، چرا که مامورین دادگستری اختیارات وسیعی دارند و تنها بهترین وکیل است که میتواند مانع اظهارات ناسنجنیده علیه موکل خود شود.

مورد دوم : حق داشتن وکیل برای مرحله تحقیقات مقدماتی

بدلیل اینکه متهم به تبعات گفته ها و اظهارات خود واقف نیست که چقدر میتواند به ضرر او تمام شود، لازم و ضروری است برای دفاعیه از اتهام یا اتهامهای انتسابی وکیل انتخاب نماید. در حال حاضر تحقیقات مقدماتی میتواند در حضور وکیل متهم انجام شود.

آیا حق داشتن وکیل طبق ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری باید در طول تحقیقات بصورت قابل درک به مشارالیه اعلام شود؟

بله، در غیراینصورت ادامه تحقیقات اولیه فاقد اعتبار و ارزش قانونی است و قابل رسیدگی است.

آیا بازپرس حق مداخله در کار وکیل نسبت به متهم  در مراحل اولیه تحقیقات مقدماتی را دارد؟

خیر، چون بخش عمده پرونده های کیفری مربوط به همین مرحل اول تحقیقات مقدماتی است پس به هیج وجه بازپرس نمیتواند در این مرحله از مداخله وکیل نسبت به موکل خود ممانعت کند.

پرونده تحقیقاتی چه مدت در دادسرا و چه مدت در دادگاه دعاوی کیفری به طول میانجامد؟

در دادسرا مدتی و در مواردی چند سال طول می‌کشد، در دادگاه کیفری مدت کمتری برای رسیدگی می ماند و ممکن است در جلسه اول دادرسی حکم آن صادر ‌شود.

در چه صورت قاضی پرونده میتواند حضور وکیل برای رفع اتهام موکل خود را منتفی اعلام نماید؟

طبقه پرونده ارجاعی به صورت محرمانه باشد اما حق برخورداری از زمان و امکانات کافی برای تدارک دفاع نمیتواند تنها محدود به مرحله دادرسی باشد.

مورد سوم : حق متهم برای رسیدگی نهایی در دادگاه

حق داشتن وکیل در مرحله دادرسی برای حفظ حقوق متهم در دادرسی های کیفری لازم الاجرا است. اجرای یک دادرسی کیفری عادلانه به این معناست که به متهم اجازه دفاع از خود را بدهد لذا وکیل متهم میتواند بر طبق ماده ۲۶۲ قانون آیین دادرسی کیفری جدید عهده دار آخرین دفاعیه متهم شود و حتی حق دسترسی به پرونده و رونوشت از آن را برای دفاع و مشورت نسبت به حق متهم استفاده نماید.

حدود وکالت در قانون دادرسی

طبق ماده ۶۶۳ وکیل اجازه ندارد عملی را که خارج از حدود وکالت انجام دهد و همینطور طبق ماده ۶۶۱ در صورتی که وکالت به طور مطلق باشد و قیدی در آن نیامده، مربوط به اداره اموال خواهد بود. مثلاً در بیع، حدود وکالت، فروش است و قبض ثمن آن جزء وکالت در بیع نیست، جز اینکه قرینه قطعی برای آن وجود داشته باشد.

آیین نامه اجباری شدن وکالت در دعاوی حقوقی

باید بدانید که اجباری شدن وکالت در دعاوی حقوقی امری بسیار مهم است، چرا که یک وکیل خوب میتواند اشتباهات وارده به موکل خود را به درستی با توجه به آیین نامه های حقوقی تغییر دهد، وکیل خوب مدافع حقوق موکل خود  است، یک وکیل خوب باید بتواند از موکل خود با توجه به استنادهای مشهود دفاع کند. استدلال، شواهد، بررسی های پرونده به وکیل کمک میکند تا از آن چیزی که شخص به آن آگاهی ندارد به نفع موکل خود تغییر دهد. مثل نیاز بیمار به دکتر، تعمیر اتومبیل به مکانیک، اصلاح سر به آرایشگر و…

دانلود آیین نامه اجباری شدن وکالت در دعاوی حقوقی

آئین نامه اجباری شدن وکالت دردعاوی حقوقی

چرا داشتن وکیل در آیین نامه دعاوی حقوقی اجباری شده است؟

داشتن وکیل در محاکم از جمله تکالیفی است برای حفظ حقوق شهروندی، چرا که به خاطر دادرسی های نا به جا و عدم بیان صحیح در محاکم موجب شد تا داشتن وکیل اجباری شود و این به نفع مردم و حتی وکلای دادگستری است.

به چه علت اجباری شدن حق وکیل برای هر شخص به نفع مردم است؟

ضرورت وکالت اجباری به آن خاطر اهمیت دارد که اگر هرکس یکبار به مراجع قضایی آمده باشد با این عبارت آشنا میشود که مواظب حرف هایت باش که شاید بر علیه خودت تمام شود! به قول معروف تا وکیلم نیاید صحبت نمیکنم.

آیا وکالت اجباری به ضرر حقوق شهروندی است و در واقع راهی برای کسب و کار وکلا است؟

استفاده از وکیل شاید باعث ایجاد کار برای وکلا شود اما رسیدگی و بررسی پرونده امری پیچیده و نیازمند دقت بالا دارد و این به معنای افزایش مراجعین جهت کسب و کار نیست.

اصلاح حق انتخاب وکیل در حقوق شهروندان بی بضاعت

یکی از وظایف اصلی حکومت ها فراهم نمودن امنیت مالی و حقوقی شهروندان است، الزامی شدن وکالت همین هدف را پیش میبرد، پس نباید حقوق شهروندان در محاکم بی دفاع بماند. حکومت هم نباید با وکالت اجباری هزینه مضاعف به شهروندان تحمیل کند. هرچند تمامی هزینه ها به طرف بازنده پرونده به عنوان تاوان نقض حق باید بدهد ولی این هزینه ابتداعا توسط موکل پرداخت میشود. در این خصوص پس باید پرداخت خسارات دادرسی از جمله حق الوکاله اصلاح شود و برای قربانیان بی ‌بضاعتی که حقشان نقض شده و ناچار به انتخاب وکیل هستند حق ‌الوکاله ‌ای برای وکلای اشخاص در بودجه سنواتی پیش‌بینی شود. مانند بودجه حق ‌الوکاله‌ های معاضدتی و تسخیری با عملکرد واقعی‌تر که صاحبان حقوق بی‌بضاعت از تظلم محروم نشوند.

سخن آخر

کانون وکلای پارسیان امید دارد در آینده ای نه چندان دور، صلح و سازش در جامعه برقرار شود؛ فراموش نکنید اصل رهایی از آمار قضایی، گرایش بیشتر مردم به شناخت حقوق خود و دیگران است، این امر نیز با الزامی شدن وکالت تضمین می‌شود.

دیدگاه شما:

نوشته های مرتبط

طلاق و مهریه

۲۹

مهر
خانواده

مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه چه تفاوتی دارد؟

اولین کلمه ای که در تمامی دعاوی خانواده و مخصوصا وقتی بحث مهریه به میان می آید، گرفتن مهریه یا بخشیدن مهریه است! مهریه یکی از حقوق مالی زن در نظام خانواده است که مرد در هنگام ازدواج، از مال […]

حضانت کودک، حضانت طلاق، قوانین حضانت طلاق

۱۱

مرداد
خانواده

حضانت اطفال پس از طلاق با کیست؟

معنی حضانت در لغت حضانت در لغت به معنای ولی، سرپرست، در کنار گرفتن، پرورش دادن، تربیت کردن است! حال به دو صورت حضانت صورت میگیرد! حضانت از طرف مادر و حضانت از طرف پدر! خب حضانت در طول زندگی[…]

وظایف مشاور حقوقی در شرکت

۰۵

اردیبهشت
حقوقی

مهم ترین وظایف مشاور حقوقی در شرکت چیست؟

وظایف مشاور حقوقی در شرکت ها در ارائه مشاوره حقوقی به صاحبان مشاغل در مورد موضوعاتی که بر مشاغل تأثیر می گذارد ، مانند مالیات ، معاملات تجاری و حقوق مالکیت معنوی ، تمرکز دارد. همچنین ممکن است مشاوره حقوقی[…]