معامله فضولی

معامله فضولی چیست؟

در این مقاله قصد داریم شما را با معامله عقد قرارداد فضولی و شرایط رد ضمنی یا ابطال آن و همچنین به بررسی فروش مال غیر و تفاوت با آن را شرح دهیم و البته در انتهای این مقاله با حکم کیفری معاملات فضولی و جمع بندی کلی در این مقاله میپردازیم، پس با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.

معامله فضولی

معامله فضولی یعنی چه؟

اگر شخصی از جانب مالک یک مال یا صاحب حق، پیمانی ببندد در حالی که از جانب صاحب آن مال یا صاحب حق هیچ مجوز قانونی، قراردادی و قضایی ندارد، به چنین پیمان یا عقدی، معامله فضولی گفته می‌شود.

بطور مختصر، معاملات فضولی معاملاتی هستند که توسط صاحب مال یا نماینده‌ی او منعقد نشده اند، در معامله فضولی شخصی که اقدام به پیمان بستن نموده، “فضول” یا معامل فضولی نامیده می‌شود، در ادامه با مفهوم غیر و اصیل و رد ضمنی معاملات فضولی آشنا خواهید شد.

غیر و اصیل در معامله فضولی

شخصی که معامله بر روی مال او صورت گرفته است “غیر” نامیده میشود و در آخر فردی که با فرد فضول معامله نموده “اصیل” نام دارد! در ادامه با رد ضمنی معاملات‌ فضولی و دیگر کاربردهای آن نیز آشنا خواهید شد.

رد ضمنی معامله فضولی

رد ضمنی معامله‌ی فضولی یعنی چی؟

در صورتی که مالک مال فضولی آن را به شخص فضول منتقل کند (مثلاً آن مال را به فضول ببخشد)، به عبارتی اگر مالک مال با علم به وقوع قرارداد فضولی، موضوع قرارداد را به فضول منتقل کند، این امر به معنی رد ضمنی معاملات‌ فضولی است.

زیرا مالک با این انتقال اراده‌ خود را مبنی بر اینکه معامله‌ی فضولی را قبول ندارد و میخواهد که مال مورد انتقال فضولی را به فضول منتقل کند، اعلام کرده است، اما اگر این انتقال بدون علم به وقوع معاملات فضولی باشد! فضول قائم مقامِ مالک سابق در قبولی یا رد معاملات فضولی می‌شود که خود منعقد کرده است.

در صورتی که برخی از وراث قرارداد یا عقد قرارداد فضولی را بپذیرند و برخی دیگر نه، در این حالت قرارداد نسبت به سهم آن دسته از وراث که آن را قبول کرده اند مورد قبول است و نسبت به سهم آن دسته از وراث که آن را رد کرده اند، باطل میشود.

اما از آنجا که در این وضعیت قراردادی تجزیه میشود، معامله کننده میتواند معامله را نسبت به سهم آن دسته از وراث نیز که آن را قبول کرده اند، منحل کند.

منظور از نماینده در معامله فضولی چیست؟

  1. پیمان فضولی با نماینده‌ قانونی (قهری) :

منظور از نماینده‌ قانونی شخصی است که به واسطه‌ قانون نماینده‌ی شخص دیگری شده است، (ولیِ قهری برای محجور که پدر و جد پدری است).

  1. پیمان فضولی با نماینده قضایی :

منظور از نماینده ی قضایی شخصی است که به واسطه‌ حکم دادگاه نماینده‌ی شخص دیگری شده است، ( امین که توسط دادگاه برای غایب مفقود الاثر تعیین میشود تا اداره ی امور مالی وی را بر عهده گیرد).

  1. پیمان فضولی با نماینده‌ قراردادی :

منظور از نماینده‌ی قراردادی، شخصی است که به واسطه‌ یک قرارداد نماینده‌ی شخص دیگر شده است (وکیل).

  1. پیمان فضولی با نماینده‌ ایقاعی :

منظور از نماینده‌ ایقاعی (که عبارت است از رضایت یک طرف در پیمان بستن) شخصی است که توسط یک ایقاع نماینده شخص دیگر شده است (ولیِ قهری برای فرد دیوانه).

معاملات فضولی متعدد نسبت به وجه مال دیگری :

اگر نسبت به مال شخصی، معامله‌ فضولی صورت گیرد و فضول، وجه معامله را از متعامل فضولی دریافت کند و آن را مورد نقل و انتقالات متعدد قرار دهد، مالک میتواند هر یک از این معاملات متعدد را که نسبت به وجه مال او صورت گرفته است، قبول کند.

قبول هر یک از این معاملات متعدد موجب میشود که معامله مزبور و معاملات قبل از آن درست باشند و معاملات بعد از آن باطل شوند.

در ادامه با مفهوم عقد و قرارداد فضولی و همچنین چه مواردی باعث قبول یا عدم قبول عقد قرارداد این معاملات خواهد شد، آشنا میشوید!

عقد فضولی

اگر مالک، عقد فضولی را قبول کند، مال و منافع مال مورد معامله‌ عقد فضولی از چه زمانی به طرف مقابل معامله‌ فضولی منتقل میشود؟

در این خصوص سه نظریه وجود دارد:

۱) نظریه‌ کشف حقیقی : مال از زمان پذیرش مالک که بیان‌گر انتقال به طرف مقابل است منتقل می‌شود، بنابراین هم مال و هم منافع از زمان انعقاد عقد به طرف مقابل منتقل می‌شود.

۲) نظریه‌ کشف حکمی : مال از زمان پذیرش مالک به طرف مقابل منتقل میشود، اما منافع از زمان انعقاد عقد فضولی به طرف مقابل منتقل میشود.

۳) نظریه‌ نقل : هم مال و هم منافع از زمان پذیرش مالک به طرف مقابل منتقل میشود.

ابطال معامله فضولی

قبول یا عدم قبول عقد قرارداد فضولی از جانب مالک به ۴ دسته تقسیم میشود :

۱- ممکن است مالکِ مال معامله‌ فضولی، معامله را کاملاً قبول کند.

۲- ممکن است مالکِ مال در عقد قرارداد فضولی، معامله را کاملاً قبول نکند ولیکن کاری را در پیش گیرد که حاکی از قبول باشد برای مثال مال را به شخص ثالث تحویل دهد.

۳- ممکن است مالکِ مال در معاملات فضولی، معامله را کاملاً رد کند.

۴- ممکن است مالکِ مال در عقد قرارداد فضولی، آن را کاملاً رد نکند ولیکن کاری را در پیش گیرد که حاکی از رد باشد برای مثال مال را به دیگری انتقال دهد.

اگر مالکِ مالی که مورد معامله فضولی واقع شده است، آن را به شخص ثالثی منتقل کند دو حالت وجود خواهد داشت:

۱- با علم به وقوع معامله‌ فضولی : در این حالت این عمل نوعی رد ضمنی معاملات‌ فضولی است و معامله‌ فضولی باطل میشود. (منظور از رد ضمنی، مالکی است که به طور آشکار معاملات‌ فضولی را رد نکند اما اعمالی را انجام دهد که نشان‌گر رد است. برای مثال: عقد‌ فضولی انجام شده است ولیکن مالکِ مال آن را به فرد دیگری بفروشد.)

۲- بدون علم به وقوع معامله فضولی : در این حالت منتقلٌ الیه، قائم مقام مالک در رد یا قبولی معاملات‌ فضولی میشود. یعنی معاملات‌ فضولی همچنان غیر نافذ است و منتقلٌ الیه است که میتواند به عنوان مالک جدید، معاملات فضولی سابق را رد یا قبول کند.

معامله و عقد فضولی چیست

دادخواست ابطال معامله فضولی

برای دانلود میتوانید از طریق لینک زیر اقدام نمایید…

نمونه دادخواست ابطال معامله فضولی و ابطال سند رسمی

نمونه رای ابطال معامله فضولی

برای دریافت نمونه رای ابطال از طریق لینک زیر اقدام نمایید…

نمونه رای ابطال معامله فضولی

حکم کیفری معامله فضولی

ابتدا باید بدانیم تفاوت بین این معامله و فروش مال غیر چیست!

تفاوت معامله فضولی و فروش مال غیر چیست؟

فروش مال غیر یعنی تصمیم به فروش اموالی که از منافع خود شخص فروشنده نخواهد بود و این اقدام در دسته جرم کلاهبرداری محسوب میشود و مجازات آن علاوه بر اینکه باعث رد اصل مال میشود، میتواند برای شخص فروشنده حبس از یک ماه تا ۷ سال در پی داشته باشد و برای آزادی از این محکومیت باید به اندازه معادل مال در نظر گرفته شده جزای نقدی را پرداخت نماید، در صورتی که در این معامله شرایط کلاهبرداری مشدده داشته باشد، مجازات آن چندین برابر خواهد شد.

به عنوان مثال اگر ارزش مال تا ۲۰۰ میلیون تومان باشد مجازات شخص ۷ ماه تا ۶ سال حبس و جزای نقدی معادل مال اخذ شده خواهد بود.

آیا معامله فضولی جرم است؟

در عقد معاملات فضولی، فرد اگر به نام خود و چه به نام مالک معامله ای انجام دهد، وجه کیفری بر آن محقق میشود و با رد شخص مالک میتوان آن معامله را فسخ نمود!

حکم کیفری معامله فضولی چیست؟

به طور کلی در انتقال فروش مال غیر سوء نیت و قصد تضرر در مال وجود دارد ولی در معامله فضولی سوء نیت همیشه محرز نیست! ولی این را هم بدانید رکن اساسی هر دو جرم به بیان انتقال مال به شخصی غیر از انتقال دهنده است و فرد انتقال گیرنده که آگاهی نسبت به این معامله و فروش مال غیر داشته باشد پاسخگو خواهد بود!

فروش مال غیر در چه صورتی صحیح و نافذ است؟

شرایط فروش مال غیر فقط در صورت رضایت شخصی خود صاحب مال است و صاحب اموال میتواند به فردی که به عنوان ولایت و سرپرستی، وصایت یا وکالت او قرار دارد، این اقدامات را واگذار نماید! در جرم انتقال مال غیر، اجازه مالک هم نمیتواند باعث جلوگیری از عواقب کیفری برای شخص فروشنده شود، تنها میتواند در مجازات شخص تخفیف قائل نمود!

معامله فضولی چه حکمی دارد؟

پس در جرم انتقال مال غیر اگر شخص مالک آگاهی کامل به داد و ستد داشته باشد، پس از انجام عقد قرارداد فروش از زمان آگاهی یافتن تا یک ماه فرصت دارد مورد داد و ستد خود را از طریق اظهارنامه به خریدار آگاه سازد و در غیر اینصورت مرتکب جرم کلاهبرداری است!

حرف آخر …

قرارداد یا معامله‌ فضولی ممکن است برای هر فردی در جامعه رخ دهد اما نحوه مواجه با آن بسیار مهم است، به هنگام وقوع معاملات فضولی و عدم اطلاع افراد از نحوه طرح دعوی ( که از جمله دعاوی حقوقی محسوب میشود و نیازمند تنظیم دادخواست است )، بهتر است ابتدا و پیش از انجام هر گونه اعمالی با یک وکیل حاذق مشورت به عمل آید.

گروه وکلای پارسیان با بهره‌مندی از تجربیات موفق و با اتکاء به وکلای کاردان خود تمامی خدمات حقوقی و کیفری را ارائه می‌دهد، هدف مشاورین ما کمک به شماست تا بتوانید در کمترین زمان و با خیالی آسوده مشکلاتتان را حل نمایید، کافی است از طریق تماس با ما مشکلات حقوقی و کیفری خودتان را به صورت کاملا رایگان در میان بگذارید.

دیدگاه شما:

نوشته های مرتبط

طلاق و مهریه

۲۹

مهر
خانواده

مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه چه تفاوتی دارد؟

اولین کلمه ای که در تمامی دعاوی خانواده و مخصوصا وقتی بحث مهریه به میان می آید، گرفتن مهریه یا بخشیدن مهریه است! مهریه یکی از حقوق مالی زن در نظام خانواده است که مرد در هنگام ازدواج، از مال […]

حضانت کودک، حضانت طلاق، قوانین حضانت طلاق

۱۱

مرداد
خانواده

حضانت اطفال پس از طلاق با کیست؟

معنی حضانت در لغت حضانت در لغت به معنای ولی، سرپرست، در کنار گرفتن، پرورش دادن، تربیت کردن است! حال به دو صورت حضانت صورت میگیرد! حضانت از طرف مادر و حضانت از طرف پدر! خب حضانت در طول زندگی[…]

وظایف مشاور حقوقی در شرکت

۰۵

اردیبهشت
حقوقی

مهم ترین وظایف مشاور حقوقی در شرکت چیست؟

وظایف مشاور حقوقی در شرکت ها در ارائه مشاوره حقوقی به صاحبان مشاغل در مورد موضوعاتی که بر مشاغل تأثیر می گذارد ، مانند مالیات ، معاملات تجاری و حقوق مالکیت معنوی ، تمرکز دارد. همچنین ممکن است مشاوره حقوقی[…]