در معاملات املاک، گاهی اوقات، فریب و نیرنگ میتواند منجر به ضرر و زیان یکی از طرفین شود. خیار تدلیس، حقی قانونی است که به فرد فریبخورده این امکان را میدهد که معامله را فسخ کند. در واقع، خیار تدلیس زمانی قابل اعمال است که یکی از طرفین معامله، با انجام عملیات فریبکارانه، طرف دیگر را به انجام معامله ترغیب کند.
گروه وکلای پارسیان، با سالها تجربه در زمینه حقوق ملکی، آماده ارائه خدمات حقوقی در خصوص خیار تدلیس به شما عزیزان است. وکلای متخصص ما، با بررسی دقیق شرایط و مدارک شما، بهترین راهکار قانونی را برای احقاق حقوقتان ارائه خواهند داد. ما در تمام مراحل رسیدگی به پرونده، از جمله ارسال اظهارنامه، ثبت دادخواست و ارائه مدارک، در کنار شما خواهیم بود.
اگر در معامله ملک با فریب و نیرنگ مواجه شدهاید، همین حالا با گروه وکلای پارسیان تماس بگیرید. ما با ارائه مشاوره تخصصی و پیگیری جدی پرونده شما، به شما کمک میکنیم تا از حقوق خود دفاع کنید و از ضرر و زیان ناشی از معامله فریبکارانه جلوگیری کنید.
شرایط خیار تدلیس در معامله ملک: راهنمای جامع

معاملات ملکی، به عنوان یکی از مهمترین قراردادهای مالی، نیازمند دقت و توجه ویژهای هستند. در این میان، خیار تدلیس به عنوان یک حق قانونی، در صورت فریبکاری یکی از طرفین، امکان فسخ معامله را برای طرف مقابل فراهم میکند. اما سوال اینجاست که شرایط اعمال این خیار چیست؟
خیار تدلیس چیست؟
خیار تدلیس، حقی است که به موجب آن، فرد فریبخورده در معامله میتواند آن را فسخ کند. این حق زمانی ایجاد میشود که یکی از طرفین، با انجام عملیات فریبکارانه، طرف دیگر را به انجام معامله ترغیب کند. به عنوان مثال، فروشندهای که عیوب پنهان ملک را مخفی میکند یا اطلاعات نادرستی در مورد آن ارائه میدهد، مرتکب تدلیس شده است.
شرایط اعمال خیار تدلیس
برای اعمال خیار تدلیس در معامله ملک، شرایط خاصی لازم است که در قانون مدنی به آنها اشاره شده است:
-
تدلیس از سوی یکی از طرفین: ماده ۴۳۸ قانون مدنی، تدلیس را به مجموعه عملیات و رفتارهایی اطلاق میکند که یکی از طرفین در معامله انجام میدهد و سبب فریب طرف مقابل میشود. به عنوان مثال، فروشنده با پنهان کردن عیوب ملک یا ارائه اطلاعات نادرست، خریدار را فریب میدهد.
-
فریب خوردن طرف مقابل: ماده ۴۳۹ قانون مدنی تاکید میکند که شخص باید پس از انجام تدلیس، فریب خورده و بر اساس آن، حاضر به انعقاد معامله شود. اگر شخص، پس از اطلاع از تدلیس، باز هم معامله را انجام دهد، نمیتواند از خیار تدلیس استفاده کند.
-
فوریت در اعمال خیار: ماده ۴۴۰ قانون مدنی، فوریت در اعمال خیار تدلیس را مورد تاکید قرار میدهد. به این معنا که شخص فریبخورده باید پس از اطلاع از تدلیس، بلافاصله اقدامات لازم را برای فسخ معامله انجام دهد.
خیار تدلیس، ابزاری قانونی برای حمایت از افرادی است که در معاملات ملکی فریب میخورند. با این حال، اعمال این حق، نیازمند رعایت دقیق شرایط قانونی و اثبات فریبکاری طرف مقابل است. در صورت مواجهه با چنین وضعیتی، توصیه میشود که حتماً با یک وکیل متخصص در زمینه معاملات املاک مشورت کنید.
مراحل و نحوه اعمال خیار تدلیس در معامله ملک

خیار تدلیس و اهمیت آن در معاملات ملکی
خیار تدلیس در معاملات ملکی، از جمله مهمترین حقوقی است که به افراد امکان میدهد در صورت فریب خوردن در معامله، قرارداد را فسخ کنند. این حق، به ویژه در معاملاتی مانند اجاره و خرید و فروش ملک، اهمیت زیادی دارد و از افراد در برابر سودجویی و فریبکاری محافظت میکند. درک مفهوم و شرایط خیار تدلیس، برای هر کسی که در معاملات ملکی شرکت میکند، ضروری است.
فوریت در اعمال خیار تدلیس
بر اساس ماده ۴۴۰ قانون مدنی، خیار تدلیس یک حق فوری است. به این معنا که فرد فریبخورده باید به محض اطلاع از فریبکاری، برای فسخ معامله اقدام کند. فوریت در اعمال خیار تدلیس، با توجه به نوع معامله و محل وقوع آن تعیین میشود. تأخیر در اعمال این حق میتواند منجر به از بین رفتن آن شود.
نحوه اعمال خیار تدلیس
برای اعمال خیار تدلیس، فرد فریبخورده باید به صورت قانونی اقدام کند. ابتدا باید بلافاصله پس از اطلاع از فریب، یک اظهارنامه قضایی خطاب به طرف مقابل ارسال کند و در آن، تصمیم خود برای فسخ معامله را به طور رسمی اعلام کند. این اظهارنامه، به عنوان یک سند رسمی، میتواند در مراحل بعدی رسیدگی به پرونده، مورد استفاده قرار گیرد.
ثبت دادخواست خیار تدلیس
پس از ارسال اظهارنامه، فرد فریبخورده باید یک دادخواست خیار تدلیس در معامله ملک را تهیه و از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند. در این دادخواست، از دادگاه درخواست میشود که حق فسخ معامله به دلیل تدلیس را تأیید و حکمی مبنی بر استرداد ثمن معامله صادر کند.
تأیید حق فسخ توسط دادگاه
حکم دادگاه در خصوص خیار تدلیس، جنبه اعلامی دارد و صرفاً تأیید میکند که فرد فریبخورده به دلیل تدلیس، حق فسخ معامله را داشته است. حتی اگر طرفین در متن قرارداد، حق فسخ را از خود سلب کرده باشند، فرد فریبخورده همچنان میتواند برای فسخ قرارداد اقدام کند.
مدارک لازم برای اجرای خیار تدلیس در معامله ملک

اثبات حق فسخ در دادگاه
اعمال خیار تدلیس در معاملات ملکی مستلزم آن است که متقاضی اعمال حق فسخ، وجود حق مزبور را در دادگاه اثبات نماید. در واقع، فردی که مدعی فریبکاری در معامله است، باید بتواند با ارائه مدارک و شواهد کافی، ادعای خود را در دادگاه ثابت کند.
مدارک مورد نیاز
مدارک لازم برای اجرای خیار تدلیس در معامله ملک عبارتند از: مدارک هویتی خواهان (شناسنامه و کارت ملی)، قرارداد ملکی (مبایعه نامه)، اسناد و مدارک اثبات کننده حق فسخ معامله به جهت تدلیس، متن اظهارنامه اعلام فسخ قرارداد به علت تدلیس و نمونه دادخواست الزام به فسخ معامله ملکی به جهت خیار تدلیس.
نحوه ارائه مدارک
کلیه اسناد و مدارک مزبور می بایست حین ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، ضمیمه دادخواست شده و در صورت لزوم، حین رسیدگی به پرونده، به مرجع صالح ارائه گردند. این مدارک نقش کلیدی در اثبات ادعای فریبکاری و احقاق حق فرد فریب خورده دارند.
هزینه اعمال خیار تدلیس در معامله ملک: راهنمای گام به گام
گام اول: ثبت نام در سامانه ثنا و احراز هویت
اولین قدم برای اعمال خیار تدلیس، ثبت نام در سامانه ثنا (sana.adliran.ir) و احراز هویت است. این کار را میتوان از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا به صورت غیرحضوری انجام داد. هزینه ثبت نام و احراز هویت در این سامانه، طبق تعرفههای مصوب، توسط دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دریافت میشود.
گام دوم: تنظیم و ارسال اظهارنامه قضایی
در مرحله بعد، باید یک اظهارنامه قضایی خطاب به طرف مقابل، مبنی بر اعمال حق فسخ به دلیل تدلیس، تنظیم و ارسال شود. هزینه تنظیم و ارسال اظهارنامه نیز از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی قابل پرداخت است. این هزینه شامل هزینه تایپ، چاپ و ارسال اظهارنامه میشود.
گام سوم: ثبت دادخواست و برابر اصل کردن مدارک
در صورت عدم توجه طرف مقابل به اظهارنامه، باید دادخواستی مبنی بر تایید و تنفیذ حق فسخ در دادگاه صالح ثبت شود. هزینه ثبت دادخواست و اوراق قضایی، همچنین هزینه برابر اصل کردن اسناد و مدارک ضمیمه، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی قابل پرداخت است.
گام چهارم: هزینه دادرسی
هزینه دادرسی، بر اساس نرخ تعرفه خدمات قضایی و ارزش خواسته، محاسبه و اخذ میشود. از آنجا که دادخواست فسخ معامله ملکی یک دعوای مالی است، هزینه دادرسی آن در مرحله بدوی، معادل دو و نیم درصد ارزش معاملاتی ملک است که بسته به ارزش ملک، متفاوت خواهد بود.
پرداخت هزینهها
کلیه هزینههای ذکر شده، با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و از طریق دستگاههای کارتخوان، قابل پرداخت هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص، میتوانید به مقاله مربوطه مراجعه نمایید.
دانلود نمونه دادخواست خیار تدلیس در معامله ملک

مرجع صالح برای رسیدگی به دادخواست
دادخواست فسخ معامله به جهت اعمال خیار تدلیس، باید در مرجع صالح مورد رسیدگی قرار گیرد. اشخاصی که قصد فسخ قرارداد بیع یا اجاره را دارند، پس از ثبت اظهارنامه فسخ معامله، باید دادخواست مربوطه را نیز تهیه نموده و به مرجع صالح ارائه نمایند.
نمونه دادخواست خیار تدلیس
با توجه به اینکه ممکن است برخی اشخاص با نحوه فسخ قراردادهای ملکی به دلیل تدلیس در معامله آشنایی لازم را نداشته باشند، در این بخش از مقاله، یک نمونه دادخواست خیار تدلیس در معامله ملک ارائه شده است. برای دانلود نمونه دادخواست خیار تدلیس در معامله ملک، میتوانید روی لینک زیر کلیک کنید.
متن نمونه دادخواست
“اینجانب …………… فرزند …………… به شماره ملی ……………. صادره از ……………….. در تاریخ …………….. اقدام به انعقاد قرارداد بیع یک باب آپارتمان به آدرس ……………………………… ، با خوانده محترم ، جناب آقای / سرکار خانم …………………… نموده و ثمن معامله را نیز ، به صورت کامل ، پرداخت نمودم . لکن مشخص گردید که آپارتمان مورد نظر ، ویژگی های مذکور در قرارداد را نداشته و سن بنا ، بسیار بیشتر از چیزی است که حین قرارداد ، ذکر شده است . بر این اساس ، به موجب این دادخواست ، صدور حکم مبنی بر تنفیذ و تایید حق فسخ معامله به علت تدلیس ، مورد تقاضاست .”
دانلود فایل
[لینک دانلود نمونه دادخواست خیار تدلیس در معامله ملک]
اطلاعات بیشتر
کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی پارسیان نیز آمادهاند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی، به سوالات شما عزیزان پیرامون شرایط اعمال خیار تدلیس در معامله ملک پاسخ دهند.
فوریت خیار تدلیس و امکان اسقاط آن
خیار تدلیس یک حق فوری است و باید بلافاصله پس از کشف فریب اعمال شود. تأخیر در اعمال این حق میتواند منجر به از بین رفتن آن شود. با این حال، خیار تدلیس قابل اسقاط است. طرفین میتوانند پیش از یا در حین انعقاد قرارداد، با ذکر این موضوع در قرارداد، حق خود را در این خصوص ساقط کنند.
اهمیت آگاهی از خیار تدلیس
آگاهی از خیار تدلیس برای طرفین معامله از اهمیت بالایی برخوردار است. این آگاهی به آنها اجازه میدهد تا در صورت فریب، اقدامات قانونی لازم را انجام دهند و از بروز مشکلات حقوقی و مالی جلوگیری کنند. خیار تدلیس به طرف فریبخورده این امکان را میدهد که قرارداد را فسخ کرده و از آثار حقوقی و مالی ناشی از فریب رهایی یابد.
پیشگیری از تدلیس و نقش وکیل
برای جلوگیری از تدلیس در معاملات، توصیه میشود که طرفین معامله اطلاعات مربوط به معامله را به دقت بررسی کنند و از کارشناسان و وکلای متخصص در این زمینه کمک بگیرند. وکیل متخصص در دعاوی تدلیس میتواند با بررسی مدارک و شرایط قرارداد، از حقوق موکل خود دفاع کرده و در فرآیند قانونی تسهیل ایجاد کند.
نتیجهگیری

خیار تدلیس ابزاری قانونی برای فسخ قرارداد در صورت فریب است و آگاهی از آن میتواند از مشکلات حقوقی و مالی جلوگیری کند. طرفین معامله باید از این حق خود آگاه باشند و در صورت لزوم، از آن استفاده کنند. ممنون که در این مقاله همراه گروه حقوقی پارسیان بودید.