در برخی از معاملات، شرایطی پیش میآید که نیاز به استرداد ثمن معامله است. از جمله دلایل رایج برای این امر میتوان به ابطال، فسخ یا اقاله قرارداد اشاره کرد. در چنین شرایطی، سوالی که مطرح میشود این است که چگونه میتوان ثمن معامله را به صورت قانونی پس گرفت؟ در این مقاله، مراحل و راهکارهای استرداد ثمن معامله را بررسی میکنیم تا با آگاهی از حقوق قانونی خود، بتوانید به راحتی و با اطمینان خاطر اقدام به بازپسگیری ثمن معامله کنید.
معاملات ملکی، از خرید و فروش گرفته تا اجاره و رهن، پیچیدگیهای خاص خود را دارند. عدم آگاهی از قوانین و مقررات میتواند منجر به بروز مشکلات جدی و حتی از دست رفتن سرمایه شما شود. وکیل ملکی با تسلط کامل بر قوانین و رویههای ثبتی، میتواند در تمام مراحل معامله در کنار شما باشد و از حقوق شما دفاع کند.
خدمات گروه وکلای پارسیان
گروه وکلای پارسیان با بهرهگیری از وکلای مجرب و متخصص در زمینه حقوق ملکی، خدمات متنوعی را به شما ارائه میدهد:
- خرید و فروش ملک: از تنظیم قراردادهای خرید و فروش گرفته تا انجام مراحل ثبت ملک، وکیل ملکی شما را در این مسیر همراهی میکند.
- اجاره و رهن ملک: وکیل ملکی با تنظیم قراردادهای اجاره و رهن استاندارد و قانونی، از حقوق شما در مقام موجر یا مستأجر محافظت میکند.
- دعاوی ملکی: در صورت بروز هرگونه اختلاف در زمینه ملک، وکیل ملکی شما را در مراجع قضایی نمایندگی میکند و از حقوق شما دفاع میکند.
- مشاوره حقوقی: گروه وکلای پارسیان با ارائه مشاوره حقوقی تخصصی در زمینه ملک، به شما کمک میکند تا تصمیمات آگاهانهای بگیرید.
مزایای انتخاب گروه وکلای پارسیان
- تخصص و تجربه: وکلای گروه وکلای پارسیان دارای تخصص و تجربه بالا در زمینه حقوق ملکی هستند.
- آگاهی از قوانین: وکلای ما به طور کامل از آخرین قوانین و مقررات مربوط به ملک آگاه هستند.
- حفظ حقوق شما: وکیل ملکی از حقوق شما در تمام مراحل معامله و در صورت بروز اختلاف دفاع میکند.
- آرامش خاطر: با داشتن یک وکیل ملکی مجرب، میتوانید با آرامش خاطر معاملات ملکی خود را انجام دهید.
استرداد ثمن معامله: بازگشت پول پرداختی شما

استرداد ثمن معامله به معنای پس گرفتن مبلغی است که بابت ثمن معامله پرداخت شده. گاهی پس از انجام معامله و پرداخت ثمن، شرایطی پیش میآید که باعث فسخ یا ابطال معامله میشود. در این حالت، خریدار میتواند مبلغی را که پرداخت کرده از فروشنده پس بگیرد.
مبنای قانونی استرداد ثمن معامله
مواد قانونی متعددی در قانون مدنی و سایر قوانین وجود دارند که به موضوع استرداد ثمن معامله اشاره دارند. از جمله این مواد میتوان به مواد ۲۴۷ تا ۳۹۳ قانون مدنی، ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی و آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور اشاره کرد. همچنین قواعد فقهی نیز در این زمینه راهگشا هستند.
راهنمای جامع استرداد ثمن معامله
برای استرداد ثمن معامله، باید با قوانین و مقررات مربوطه آشنا باشید و مراحل قانونی را به درستی طی کنید. در این راهنما، به طور کامل به بررسی مفهوم استرداد ثمن معامله، مواد قانونی مرتبط و نکات مهمی که باید در این خصوص بدانید، میپردازیم.
نکات کلیدی
- استرداد ثمن معامله حقی است که در شرایط خاص برای خریدار ایجاد میشود.
- برای استرداد ثمن معامله، باید دلایل قانونی محکمی وجود داشته باشد.
- آگاهی از قوانین و مقررات مربوطه و طی کردن مراحل قانونی ضروری است.
در ادامه این مقاله، به طور مفصل به بررسی هر یک از موارد فوق میپردازیم و نکات کاربردی و مهمی را در اختیار شما قرار میدهیم. با ما همراه باشید تا بتوانید در صورت لزوم، به راحتی و با اطمینان خاطر نسبت به استرداد ثمن معامله خود اقدام کنید.
شرایط استرداد ثمن معامله
برای استرداد ثمن معامله، باید شرایط خاصی وجود داشته باشد. این شرایط به طور کلی شامل موارد زیر میشوند:
-
وقوع عقد بیع: ابتدا باید عقد بیعی بین خریدار و فروشنده منعقد شده باشد. به عبارت دیگر، یک معامله خرید و فروش رسمی انجام شده باشد.
-
ابطال یا فسخ معامله: معامله مورد نظر باید به دلایل قانونی باطل شده باشد یا یکی از طرفین معامله حق فسخ آن را داشته باشد و آن را اعمال کند.
-
پرداخت ثمن: خریدار باید ثمن معامله را به طور کامل به فروشنده پرداخت کرده باشد.
در صورت وجود این سه شرط، میتوان برای استرداد ثمن معامله اقدام کرد.
با این حال، پیش از هرگونه اقدامی، توصیه میشود که با یک وکیل متخصص در امور ملکی مشورت کنید. وکیل میتواند شما را در جریان مراحل قانونی و بهترین راهکار برای احقاق حقوق خود قرار دهد. برای دریافت مشاوره با بهترین و مجربترین وکیل ملکی در تهران، میتوانید از طریق واتساپ یا تماس تلفنی با شمارههای زیر با ما در ارتباط باشید.
استرداد ثمن معامله پس از فسخ

استرداد ثمن معامله پس از فسخ نیز امکانپذیر است. در صورتی که خریدار به دلایل قانونی اقدام به فسخ معامله کند و فروشنده از استرداد مبلغ پرداختی خریدار امتناع کند، خریدار میتواند از طریق مراجع قضایی اقدام به استرداد ثمن معامله کند.
مراحل استرداد ثمن معامله پس از فسخ
- ارسال اظهارنامه: خریدار باید ابتدا یک اظهارنامه رسمی مبنی بر فسخ معامله و درخواست استرداد ثمن معامله برای فروشنده ارسال کند.
- مراجعه به مراجع قضایی: در صورتی که فروشنده پس از دریافت اظهارنامه از استرداد ثمن معامله خودداری کند، خریدار میتواند با مراجعه به مراجع قضایی و طرح دعوی، اقدام به استرداد ثمن معامله کند.
- ارائه مدارک: خریدار باید در مراجع قضایی مدارک لازم از جمله قرارداد معامله، رسیدهای پرداخت، و اظهارنامه ارسال شده به فروشنده را ارائه کند.
نکات مهم
- در صورت فسخ معامله، خریدار باید هرچه سریعتر اقدام به ارسال اظهارنامه و طرح دعوی کند.
- در تمام مراحل استرداد ثمن معامله، حفظ و نگهداری اسناد و مدارک مربوطه از اهمیت بالایی برخوردار است.
- در صورت نیاز به طرح دعوی در مراجع قضایی، حتماً از یک وکیل مجرب کمک بگیرید.
استرداد ثمن معامله باطل
مبنای قانونی
استرداد ثمن معامله باطل، مطابق با ماده ۳۶۵ قانون مدنی صورت میگیرد. این ماده تصریح میکند که بیع فاسد، اثری در تملک ندارد. معامله باطل، معاملهای است که فاقد یکی از شرایط اساسی صحت معاملات باشد.
آثار بطلان معامله
معامله باطل، هیچ اثر حقوقی ندارد. بنابراین، بیع باطل نمیتواند مفید نقل مالکیت مبیع و ثمن باشد. در نتیجه، اگر پیش از کشف بطلان معامله، ثمن به طور کامل یا جزئی پرداخت شده باشد، باید به خریدار مسترد شود.
راهکار قانونی
اگر فروشنده، علیرغم احراز بطلان معامله، از استرداد ثمن امتناع کند، خریدار میتواند با تقدیم دادخواست ابطال معامله و استرداد ثمن، الزام فروشنده به استرداد ثمن معامله را از دادگاه درخواست کند.
مرجع صالح برای رسیدگی به مطالبه ثمن قرارداد
در دعوی مطالبه ثمن قرارداد، از آنجا که موضوع خواسته دین است، مطابق ماده ۱۳ آیین دادرسی مدنی، خواهان میتواند یا در دادگاهی که محل اقامت خوانده است، یا در محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد، طرح دعوی نماید.
نحوه طرح دعوی
جهت طرح دعوای مطالبه ثمن قرارداد، باید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نموده و دفتر مذکور پرونده را پس از تکمیل و دریافت هزینه دادرسی معادل دعاوی مالی، بر اساس تعرفه اعلامی به دادگاه صالح ارسال مینماید.
نکات مهم
- در انتخاب مرجع صالح برای طرح دعوی، خواهان باید به دقت شرایط و موقعیت خود را بررسی کند و با توجه به سهولت دسترسی و سایر عوامل مرتبط، تصمیمگیری نماید.
- هزینه دادرسی در دعاوی مالی بر اساس تعرفههای اعلام شده توسط قوه قضاییه محاسبه میشود و خواهان باید قبل از اقدام به طرح دعوی، از میزان آن مطلع باشد.
- دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نقش مهمی در تسهیل فرایند طرح دعوی ایفا میکنند و خواهان میتواند با مراجعه به این دفاتر، مراحل قانونی را به سرعت و سهولت طی کند.
رأی وحدت رویه شماره ۸۱۱ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱ هیأت عمومی دیوان عالی کشور
رأی وحدت رویه شماره ۸۱۱ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱ هیأت عمومی دیوان عالی کشور صادر شده است. این رأی به موضوع استرداد ثمن معامله در مواردی که مبیع مستحقللغیر در میآید و خریدار از این موضوع بیاطلاع است، میپردازد.
بر اساس مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی و رأی وحدت رویه شماره ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۳/۷/۱۵، فروشنده در این موارد باید غرامات وارده به خریدار را جبران کند. این غرامات شامل کاهش ارزش ثمن نیز میشود.
در صورتی که ثمن معامله وجه رایج کشور باشد، دادگاه میزان غرامت را با توجه به عمومات قانونی مربوط به جبران خسارات و با ارجاع امر به کارشناس تعیین میکند. ملاک تعیین غرامت، میزان افزایش قیمت (تورم) اموال مشابه مبیع است و مشمول ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی نیست.
بنابراین، رأی شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان که با این نظر مطابقت دارد، صحیح و قانونی تشخیص داده شده است. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری، در موارد مشابه برای تمامی مراجع قضایی و غیرقضایی لازمالاتباع است.
نکات طرح دعوای استرداد ثمن معامله
- چون ثمن معامله منشأ دینی دارد؛ بنابراین طرح دعوی در محل استقرار ملک نیاز نبوده و مطابق عمومات قانون، خواهان باید دعوی استرداد ثمن معامله را در دادگاه محل اقامت خوانده مطرح نماید. لازم به ذکر اینکه اگر ثمن معامله کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد مرجع صالح شورای حل اختلاف محل اقامت خوانده خواهد بود.
- خواهان در این دعوا خریدار و خوانده فروشنده ملک است.
- چون حکم دادگاه “حکم تأسیسی” است بعد از صدور حکم و به درخواست خواهان اجرائیه صادر میشود و خواهان که در دعوا پیروز شده است میتواند ثمن معامله را توقیف و دریافت نماید.
- گفتیم که دعوای استرداد ثمن وقتی مطرح میشود که قرارداد به عللی منحل شده باشد؛ لذا بهتر است که خواهان ضمن دادخواست استرداد ثمن معامله، دادخواست تأیید انحلال عقد به دلیل فسخ، انفساخ، بطلان، اقاله یا تلف را به دادگاه تقدیم نماید.
نحوه ی اجرای رأی مطالبه ثمن قرارداد در دعوی مطالبه ثمن قرارداد
در دعوی مطالبه ثمن قرارداد، پس از صدور رای قطعی به درخواست خواهان اجرائیه صادر میشود و خوانده مکلف است ظرف 10 روز مفاد آن را به موقع اجرا گذارد یا ترتیبی را به اجرای احکام معرفی نماید. چنانچه خواهان اموالی از خوانده در دسترس نداشته باشد میتواند با درخواست از دادورز اجرای احکام، از طریق استعلام از بانک مرکزی، اداره ثبت اسناد و املاک، راهور اموال خوانده را شناسایی و توقیف نماید.
پس از ارزش گذاری اموال توقیف شده توسط کارشناس رسمی دادگستری، مال توقیف شده به فروش میرسد و مبلغ محکومیت از آن پرداخت میشود و اگر خواهان هیچ اموالی از محکوم علیه معرفی نکند و یا از طریق استعلام هیچ اموالی در دسترس نباشد، میتواند به استناد ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، درخواست جلب محکوم علیه را نماید.
مزایای گرفتن وکیل ملکی برای تنظیم دادخواست ابطال معامله و استرداد ثمن

طرح مشکل و ابهام
بسیاری از افرادی که در معاملات ملکی دچار مشکل میشوند، سوالاتی از این قبیل دارند: ملکی را خریداری کردهاند و ثمن آن را نیز پرداخت کردهاند، اما شخص دیگری ادعا میکند که مالک اصلی ملک است. در این شرایط، خریدار چگونه میتواند ثمن معامله و خسارات وارده را از فروشنده دریافت کند؟
نیاز به راهنمایی حقوقی
اینگونه مسائل حقوقی پیچیده و نیازمند راهنمایی یک متخصص حقوقی است. بهترین راه حل برای این دسته از متقاضیان، مشورت با یک وکیل تنظیم دادخواست ابطال معامله و استرداد ثمن است. وکیل با آگاهی از قوانین و رویههای قضایی، میتواند بهترین راهکار را برای احقاق حقوق خریدار ارائه دهد.
مزایای مراجعه به وکیل
وکیل متخصص در امور ملکی، با تجربه و دانش خود، میتواند به خریدار کمک کند تا:
- با فروشنده متخلف به صورت قانونی و موثر برخورد کند.
- دادخواست ابطال معامله و استرداد ثمن را به درستی تنظیم و ارائه کند.
- در مراحل قضایی پرونده، به بهترین نحو از حقوق خود دفاع کند.
- در نهایت، ثمن معامله و خسارات وارده را به طور کامل از فروشنده دریافت کند.
اهمیت مشاوره با وکیل
بنابراین، اگر شما نیز در چنین شرایطی قرار دارید، قبل از هر اقدامی، حتماً با یک وکیل متخصص در این زمینه مشورت کنید. این کار به شما کمک میکند تا با اطمینان خاطر و به صورت قانونی، حقوق خود را پیگیری کنید و از ضررهای احتمالی جلوگیری کنید.
چگونه کار خود را به بهترین وکیل دادخواست ابطال معامله و استرداد ثمن بسپاریم؟

انتخاب وکیل متخصص در زمینه ابطال معامله و استرداد ثمن، از اهمیت بالایی برخوردار است. بهترین وکلا برای شما، کسانی هستند که در این زمینه تخصص و تجربه کافی را داشته باشند.
گروه وکلای پارسیان، راهکاری مطمئن برای انتخاب بهترین وکیل
گروه وکلای پارسیان با فراهم کردن اطلاعاتی نظیر رزومه و قیمت پیشنهادی وکلا، هزینه مشاوره اولیه، پیشنهاد متنی از وکلای متخصص و امتیاز سایر کاربران به وکلا، به شما در انتخاب بهترین وکیل کمک میکند.
برای انتخاب وکیل، کافی است درخواست خود را در گروه وکلای پارسیان ثبت کنید
با ثبت درخواست در گروه وکلای پارسیان، میتوانید موارد فوق را از چند وکیل دریافت کرده و با مقایسه آنها، بهترین وکیل را برای خود انتخاب کنید.